9.11.18

Wormwood

Untitled





Εν τω μεταξύ, το Wormwood, ένα ντοκυμαντέρ του Errol Morris, το οποίο, αν και διαρκεί δύο ώρες περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε (4 ώρες απλωμένες σε 6 επεισόδια αντί για δίωρο ντοκυμαντέρ, call me Netflix), καταφέρνει να είναι πειστικό ως προς τον στόχο του

να πείσει δηλαδή τον θεατή πως ο θάνατος ενός στρατιωτικού επιστήμονα που δούλευε για την CIA το μακρινό 1953 δεν ήταν ένα ατύχημα το οποίο προήλθε ως έμμεση συνέπεια ενός πειράματος με LSD που οργάνωσε η ίδια η CIA και το οποίο πήγε τελείως στραβά, όπως είναι το επίσημο στόρυ από το 1975 έως και σήμερα, θεωρία που αντικατέστησε την αρχική εξήγηση που δόθηκε το 1953 και μιλούσε για αυτοκτονία, αλλά ήταν μια καλά σχεδιασμένη δολοφονία από την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών των Η.Π.Α. ενός αντιφρονούντα (dissident) στους κόλπους της

εν τέλει παρουσιάζεται από το σύνολο των media ως ένα ντοκυμαντέρ που εξιστορεί μια περίεργη (bizarre) υπόθεση που αφορά τη CIA, ένα τρελό πείραμα με LSD, και μια αυτοκτονία, θεωρία που άλλωστε πούλησε στο κοινό επί δεκαετίας η ίδια η CIA και την οποία το ντοκυμαντέρ φιλοδοξεί να ανατρέψει.

8.11.18

βίοι παράλληλοι

Symbols In Transition



Οι τελευταίες ταινίες του Μάρτιν Σκορσέζε και του Παντελή Βούλγαρη φαίνεται πως αποτελούν πρωτίστως φόρο τιμής στα ιερά και όσια της ζωής τους, παρά αυστηρά δομημένες προσπάθειες δημιουργίας κινηματογράφου υψηλών αξιώσεων. 

Πράγματι, το Silence και Το Τελευταίο Σημείωμα αφουγκράζονται επίμονα και ανυπόμονα την ιερότητα που περιέβαλλε, λιγότερο ή περισσότερο, τη ζωή των δύο δημιουργών: τον καθολικισμό και την αριστερά αντίστοιχα.

Καθόλα αναμενόμενο, για τους συνεπείς παρατηρητές της επικαιρότητας, ζούμε άλλωστε στην εποχή όπου ο Πρόεδρος μιας χώρας η οποία δεν έβρισκε τους Ιταλούς αρκετά λευκούς για τα γούστα της μέχρι τα μέσα του περασμένου αιώνα δε δίστασε καθόλου να βάλει τον Πάπα Φραγκίσκο στη θέση του· ο Τραμπ πιθανότατα να ενεργοποίησε τα αντανακλαστικά του Σκορσέζε με έναν τρόπο τον οποίο ίσως να εξέπληξε ακόμα και τον ίδιο τον βετεράνο σκηνοθέτη.

Όσο για τον Βούλγαρη, είναι εύλογο να υποθέσουμε πως η βάναυση κατάργηση της υπόσχεσης που γέννησε ο Τσίπρας (καταθέτοντας άπαξ της ανάληψης των καθηκόντων του στεφάνι στη μνήμη των 200 της Καισαριανής), όπως αυτή συνέβη με την άνευ όρων παράδοση του Σύριζα το 2015 και ότι επακολούθησε, πιθανόν να κινητοποίησε ψυχικά τον σκηνοθέτη (που λίγα χρόνια προηγουμένως είχε καταθέσει μια ταινία για τον Εμφύλιο σε τόνο εθνικής συμφιλίωσης) ώστε να αναδείξει το θέμα της Αντίστασης στην Κατοχή.

Το Silence και Το Τελευταίο Σημείωμα δεν συγκρίνονται με τις κορυφαίες στιγμές στην φιλμογραφία των δύο σκηνοθετών οι οποίες δεν βρίσκονται αναγκαστικά πολύ πίσω στο χρόνο – η αμέσως προηγούμενη ταινία του Βούλγαρη, η  Μικρά Αγγλία, ήταν άλλωστε μία σπουδαία ταινία στο είδος της. Αν θέλουμε να είμαστε απολύτως ειλικρινείς, οι ταινίες ξεχειλίζουν δραματοποιημένη υπερβολή και βεβιασμένη συγκίνηση.

Πιο συγκεκριμένα, η πρώτη ώρα του Silence είναι βαρετότατη ενώ τα αργόσυρτα πλάνα των βασανιστηρίων μας υπενθυμίζουν πως ο πιο εύκολος τρόπος να υποβάλλεις τον θεατή σήμερα είναι να δείξεις το ανθρώπινο σώμα να υποφέρει, η πρόκληση λοιπόν να κινηματογραφήσει πειστικά την, αν μη τι άλλο, επεισοδιακή συνάντηση των Ευρωπαίων με τους Ιάπωνες στη σκηνή της ιστορίας αποτυγχάνει υπό το βάρος της επιθυμίας του Αμερικάνου σκηνοθέτη να δωρίσει την ταινία του σε όλους εκείνους των οποίων οι ζωές ταυτίζονται με τις χαρές, ή και τις διαψεύσεις, της καθολικής πίστης·

όσο για τα συνεχή κοντινά πλάνα στα ξαναμμένα πρόσωπα των αγωνιστών που στάζουν περηφάνια στο Τελευταίο Σημείωμα σπρώχνουν την ταινία στο ναρκοπέδιο του μελό (με τη λαμπρή εξαίρεση της σκηνής του προθανάτιου γλεντιού) υπό το βάρος της βαθιάς ψυχής επιθυμίας του Βούλγαρη να αφιερώσει την ταινία του σε όλους εκείνους τους πιστούς των κουμμουνιστικών ιδεών, όταν εκείνα ταυτίζονται με το ιδεώδες του «αμύνεσθαι περί πάτρις». 

Κλείνοντας, ας εκφράσουμε την ευγνωμοσύνη μας για το κινηματογραφικό έργο, σε βάθος δεκαετιών, των δύο αγαπημένων σκηνοθετών, παράλληλα με την κατανόηση μας για τις προθέσεις τους... τι αξία έχει άλλωστε μια ταινία, ανάμεσα σε τόσες άλλες, μπρος στο φως της πίστης τους!






5.11.18

Transcendence




Το έτος 1998 όταν άκουγα έναν σαραντάρη παλιοροκά να περιγράφει τις transcendent ιδιότητες των τραγουδιών του Jim Morrison, παρότι γενικά και αόριστα θετικά προσκείμενος στη ροκ των ‘70ς, δεν ένοιωθα. Ποτέ μου δεν κατόρθωσα να ταξιδέψω με το - όντως μεγαλειώδες - The End εκτός των ορίων του λούνα παρκ της σάρκας, τοποθεσία όπου αν και προσφέρονται αλησμόνητες ηδονές, χαρακτηρίζεται ωστόσο από την έλλειψη διαγαλακτικών ταξιδιών,  εκδρομών στο σύμπαν του αοράτου και επιδρομών στον πυρήνα του συνειδητού, δηλαδή το ασυνείδητο. 

Το έτος 2018 δεν χρειάζεται να προσπαθήσω ώστε να πείσω τον εαυτό μου για τις transcendent ιδιότητες που επιφέρει το shoegaze πάνω στο κορμί μου, ίσως βέβαια γιατί το Pop έριχνε συχνά αυλαία με το Sensitive από τους Field Mice - ήταν πέντε τα ξημερώματα, την ώρα που η πόλη ανήκει εξ ολοκλήρου στο μεθύσι της νιότης. 

Ο παραισθητικός κόσμος της ροκ εποποιΐας των Doors  στον οποίο κάποιος βούτηξε το 1981 (εποχή της Αλλαγής), η ψευδαισθητική φαντασμαγορία της ποπ πασπαλισμένης με shoegaze το 2001 (εποχή του ευρώ),  you name it

σημασία έχει να μην σιδερώνονται οι ελπίδες μιας γενιάς ώστε να προβάρεις άφοβα το κουστουμάκι της αθανασίας - ήταν πέντε, ξημερώματα.






4.11.18

Τα έθνη επιστρέφουν, τα κράτη δεν αντέχουν πια III




Δύο δρόμους έχει η ζωή (για τη Θεσσαλονίκη)

Γράφεται παντού πως οι Η.Π.Α. επιθυμούν την ένταξη της Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ γι’ αυτό πιέζουν (στην ουσία υπαγορεύουν, ισχυρίζονται) τις δύο πλευρές να έρθουν σε συμφωνία. Σ’ αυτό το σενάριο, η Ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται σαν εντολοδόχος των Αμερικάνων εις βάρος των εθνικών συμφερόντων. 

Δεν γίνεται πολύ συζήτηση ωστόσο αν και κατά πόσο εξυπηρετεί το συμφέρον της Γερμανίας, χώρα η οποία ως γνωστόν πρωτοστάτησε στην προσπάθεια πολυδιάσπασης της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Όσον αφορά το ρόλο της Τουρκίας, επίσης περνάει συχνά απαρατήρητος παρότι είναι, αναμφισβήτητα πλέον, η κατεξοχήν αναθεωρητική δύναμη της περιοχής. 

Με άλλα λόγια, τα αντι-Αμερικανικά αντανακλαστικά της Ελληνικής κοινωνίας, όπως αυτά αντανακλώνται στην επιχειρούμενη ανάλυση της Συμφωνίας των Πρεσπών, δυσχεραίνουν την απόπειρα ανάλυσης των γεγονότων.

Μικρή συζήτηση διεξάγεται επίσης για το κατά πόσον έχουν πληγεί τα εθνικά συμφέροντα από την 26ετή παράταση του άλυτου ζητήματος της ονομασίας της Μακεδονίας, με τους Έλληνες να προθυμοποιούνται οικειοθελώς να προσθέσουν το Μακεδονικό (ένα πολυδιάστατο, όπως όλα, ιστορικό πρόβλημα παράγωγο της διάλυσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας) στο παζλ του κατακερματισμού της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’90. 

Η επίλυση του Μακεδονικού εξυπηρετεί τις επιδιώξεις των Αμερικανών, όντως. Ταυτόχρονα, αποτελεί μονόδρομο για την Ελλάδα καθώς πιθανή κατάρρευση του γειτονικού κράτους θα προκαλούσε δυνητικά μεγαλύτερα προβλήματα στην Ελλάδα – τα failed states άλλωστε παράγουν και εξάγουν αποκλειστικά οργανωμένο έγκλημα και τρομοκρατία. 

Αξίζει να σημειωθεί πως προηγήθηκε μια σύγκρουση συμφερόντων στο εσωτερικό των Η.Π.Α. αναφορικά με το μέλλον της Μακεδονίας όταν μια ομάδα Ρεπουμπλικάνων γερουσιαστών κατηγόρησαν επισήμως τον πρέσβη των Η.Π.Α. στα Σκόπια για υπονομευτική δραστηριότητα εναντίον της κυβέρνησης Γκρουέφσκι, κυβέρνηση η οποία, ως γνωστόν, δεν ενδιαφερόταν να λύσει το Μακεδονικό (το σκανδαλώδες πρότζεκτ Skopje 2014 στέκει ως θλιβερή κληρονομιά της απροθυμίας για εξεύρεση λύσης). Εν τέλει, οι Η.Π.Α. στήριξαν (ή επέβαλλαν) την αλλαγή της κυβέρνησης στη Μακεδονία ποντάροντας σε μια κυβέρνηση Ζάεφ η οποία θα μπορούσε να έρθει σε συννενόηση με εκείνη του Σύριζα. 

Είναι προφανές πως οι Ρεπουμπλικανοί Γερουσιαστές επιθυμούσαν τη διατήρηση του στάτους κβο το οποίο περιλαμβάνει αποκλεισμό, αποσάθρωση, βαλκανοποίηση, συνέχιση της πολιτικής στη βάση του failed state της Βοσνίας και της μαύρης τρύπας του Κοσόβου. Εκείνο το οποίο δεν είναι ακριβώς γνωστό τη δεδομένη στιγμή, είναι οι προθέσεις την απέναντι πλευράς η οποία εν τέλει κατάφερε να επιβάλλει τη δική της άποψη για το μέλλον της Μακεδονίας.


*
Ο πρέσβης των Η.Π.Α. στην Ελλάδα στην συνέντευξη του στον Σκάι τη χρονική περίοδο που ξεκινούσαν οι διαπραγματεύσεις αφού πρώτα τίναξε σαδιστικά το μαστίγιο («φοβάμαι ένα ατύχημα στο Αιγαίο»), έπειτα έβγαλε το καρότο από την κωλότσεπη. Αναφέρθηκε σε μια Θεσσαλονίκη με οικονομική ενδοχώρα που εκτείνεται από την Οδησσό ως τη Βενετία, μια πόλη αντάξια του παρελθόντος της. «Ο δρόμος του εμπορίου που θα αναβαθμίσει τη Θεσσαλονίκη δεν θα μπορούσε να σταματάει έξω από τα Σκόπια. Η συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Μακεδονίας πρέπει να επιτευχθεί το συντομότερο» ανέφερε.

Είναι ευνόητο πως το σχήμα που ανέπτυξε ο Πάιατ θα έπρεπε να αποτελεί εθνική στρατηγική. Στο σημείο αυτό ακριβώς όμως έγκειται η διαφωνία στο εσωτερικό της Ελλάδας – από τη μία πλευρά βρίσκονται όσοι κατανοούν πως η Θεσσαλονίκη του (άμεσου) μέλλοντος δεν θα μοιάζει πολύ στη Θεσαλονίκη του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα· θα είναι ξανά μια μεγάλη πόλη του εμπορίου όπου πλήθος εθνών (μεταξύ των οποίων και οι Έλληνες) θα επωφελείται από την ακμή της. Από την άλλη πλευρά, βρίσκονται όλοι όσοι έχουν ιδεοληπτικά προσκολληθεί σε μια Θεσσαλονίκη η οποία οφείλει να παραμείνει βολεμένη εσσαεί στον «τιμητικό τίτλο» της συμπρωτεύουσας, στέμμα δίχως βασίλισσα δηλαδή.

Facts on the ground: η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη της οποίας το λιμάνι πέρασε σε (Γερμανο)Ρωσικά χέρια, με τους Αμερικάνους να διαμαρτύρονται έντονα παρότι οι ίδιοι ελέγχουν τους δρόμους της ενέργειας που διασχίζουν τη Μακεδονία και τη Θράκη, οι Γερμανοί εμφανίζονται κυρίαρχοι των αιθέρων μέσω της εξαγοράς του αεροδρομίου και των τηλεπικοινωνιών, ας μην ξεχνάμε και τους Ιταλούς οι οποίοι περιορίστηκαν να μεταφέρουν επιβάτες από την υπόλοιπη Ελλάδα προς τη Θεσσαλονίκη μέσω της εξαγοράς του Ο.Σ.Ε. Είχε προηγηθεί η ανάδειξη του Εβραϊκού και Οθωμανικού παρελθόντος της πόλης μέσω  της αναπαλαίωσης του σπιτιού του Κεμάλ Ατατούρκ και τη δημιουργία του Μουσείου Ολοκαυτώματος, κινήσεις οι οποίες δεν προσελκύουν μόνο Τούρκους και Εβραίους τουρίστες (οι πρώτοι μάλιστα θα καταφθάνουν στη Θεσσαλονίκη απευθείας μέσω Σμύρνης πλέον)· είναι δηλωτικές του μέλλοντος της πόλης.


*
Στην Ελλάδα υπάρχουν εκείνοι οι οποίοι αντιλαμβάνονται την σημασία του Ελληνικού Ινστιτούτου Βενετίας – ζωντανό μνημείο της (πολύπαθης) σχέσης Ελλήνων και Ενετών στο διάβα της ιστορίας. Καλύφθηκε ο πρώτος τερματικός σταθμός. Όσο για το δεύτερο τερματικό σταθμό, την Οδησσό (τόπο γέννησης της Φιλικής Εταιρείας), αλλά και την Ουκρανία γενικότερα, η προσπάθεια φαίνεται πως συνέπεσε με το ξεκίνημα του πολέμου το 2014 όταν το Υπουργείο Εξωτερικών έδειξε ενδιαφέρον για τους Ουκρανούς πολίτες Ελληνικής καταγωγής (έμπρακτο ή μη, άγνωστο ακόμη). Πράγματι, η ενεργοποίηση της ομογένειας στη νότια Ουκρανία θα φέρει την Οδησσό εγγύτερα στη Θεσσαλονίκη της οποίας η αναβάθμιση δύναται να πραγματοποιηθεί μονάχα με οδηγό την ιστορία, και η ιστορία των Ελλήνων, από την πτώση της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και έπειτα, ταυτίζεται με την διασπορά.

Υπάρχουν φυσικά και εκείνοι που πιστεύουν πως το Ελληνικό Ινστιτούτο Βενετίας δεν θα φέρει ανάπτυξη – στην περίπτωση της Γαληνοτάτης πιθανόν να βολεύονταν με δύο καταστήματα Mikel σε ιδιοκτησιακό καθεστώς κουμπάρου πολιτευτή του κυβερνώντος κόμματος, ενώ σχεδόν σίγουρα θα αδιαφορούσαν πλήρως για τους Έλληνες της διασποράς στην Ουκρανία αφού, ως γνωστόν, η καρδιά της Ελλάδας χτυπάει στον Μοριά, ενώ δεν έκρυψαν ποτέ πως ταυτίζουν την Ελληνική διασπορά αποκλειστικά με τους Έλληνες στις Η.Π.Α., την Αυστραλία και την Γερμανία εξαιρώντας τους Έλληνες από τις πρώην κομμουνιστικές χώρες.


Τα έθνη επιστρέφουν, κάποια κράτη δεν αντέχουν πια.