23.1.23

Syra

 


 

Ετεροτροπώ στο αρχαιολογικό μουσείο, βρίσκω ίχνη της λατρείας της Ίσιδος, αδελφής του Όσιρι, η Ίσις λατρευόταν στην Δήλο, μοιραζόταν το νησί με τους αυτόχθονες Απόλλωνα και Αρτέμιδα:

«Η Αίγυπτος ήταν ένα πολύ ισχυρό πολιτισμικό κύτταρο, είχε αρχιτεκτονική και τέχνη. Εκεί λοιπόν ο Πτολεμαίος ονειρεύεται έναν καινούργιο θεό, είναι ο Δίας σε εμφάνιση αλλά τον λένε Σάραπι, ανακατεύει το αιγυπτιακό στοιχείο με το ελληνικό. Η Αιγυπτία Ίσις γίνεται Ίσις Ελληνίς, και όλο το σύστημα ελληνίζεται και αιγυπτιάζεται και προκύπτουν υβρίδια. Η Dorothy Burr Thompson αναφέρει ότι στην Αίγυπτο οι άνθρωποι μπορούν να είναι το πρωί κάτι και το βράδυ κάτι άλλο, μπορείς να είσαι δηλαδή το πρωί Έλληνας στην αγορά και το βράδυ στο σπίτι σου Αιγύπτιος. Συχνά έχουμε και διπλά ονόματα, αυτό δεν είναι μια σχιζοφρενής κατάσταση, οι μεγάλες πόλεις συντείνουν στο να γίνουν τα όρια ρευστά.»[1]

Meanwhile, το καλοκαίρι του 2018 άγνωστοι γκρέμισαν τα (αντίγραφα) αγάλματα στο Ιερό των Αιγυπτίων Θεών στον Μαραθώνα, επικρατέστερο σενάριο να εμφανίστηκαν ως αρχέγονοι διαβόλοι σε όνειρα παλαιοημερολογιτών, αντί για purists Δωδεκαθεϊστών, είχε προηγηθεί τον Φλεβάρη του ίδιου έτους η αποκαθήλωση του μοντέρνου «σατανά» Phylax από προδρομικές μορφές του αγώνα του (100% άθεου) Vladimir Putin ενάντια στον pure Satanism της Δύσης,

το γλυπτό του Κωστή Γεωργίου αναπαραστούσε τον Τάλω, φύλακα της πριγκίπισσας Ευρώπης, είχε τοποθετηθεί στον λιμένα του Φαλήρου απ' όπου ξεκίνησαν κάποτε ο Φάληρος για την Κολχίδα, ο Μενεσθέας με τους Αθηναίους για την Τροία και ο Θησέας για την Κρήτη, οι σκέψεις να αντικατασταθεί ο Τάλως με τον επίγονο του, και σύγχρονο μας, Iron Man εγκαταλείφθηκαν γρήγορα, δεν άντεξε η πιθανότητα μπροστά στην βεβαιότητα νέων βανδαλισμών εκ μέρους ζηλωτών της Κομινφόρμ.

Δεν θέλει και πολύ, με πιάνει το δαιμόνιο, την βλέπω Ηρόδοτος από την Google, το ρίχνω στην ετυμολογία:

Όσιρις, ο-Σίρις, η-Σύρα, επιβεβαιώνω την ξένη επίδραση στον αρχαιοελληνικό πολιτισμό σε πείσμα κάποτε του Πλούταρχου,[2] του Πλουταρχόπουλου στις μέρες μας, του Πλουταρχίδη.

Στο μουσείο παρουσιάζεται επίσης η ανασκαφική δραστηριότητα στο νησί τον 19ου αιώνα, εξιστορείται η προσπάθεια των Συριανών να μην μεταφερθούν οι αρχαιότητες στην πρωτεύουσα, οι διαμαρτυρίες τους έφτασαν μέχρι τον Ελευθέριο Βενιζέλο, μια ιστορία, βέβαια, διδακτική:

η διαφορά στο ισοζύγιο ισχύος μεταξύ της βιομηχανικής Σύρας στα τέλη του 19ου αιώνα με την Αθήνα ήταν οπωσδήποτε μικρότερη από εκείνη της Ελλάδας έναντι της Μεγάλης Βρετανίας στις αρχές του 21ου.

 

*

Έπεται το Βιομηχανικό Μουσείο, ετεροτροπιάζομαι σε τέσσερα κτίρια του 19ου αιώνα, φιλοξενεί μια συλλογή εργαλείων, εξοπλισμού, και μηχανημάτων της βιομηχανικής εποχής από εργαστήρια λουκουμοποιίας, κλωστοϋφαντουργίας, βυρσοδεψίας, τυπογραφίας, μηχανουργίας, υαλουργίας· φωτογραφίζω το πρώτο ηλεκτρικό αυτοκίνητο που κατασκευάστηκε στην Ελλάδα (Enfield 8000, 1973, Νεώριο) με έκπληξη, χαρά, όταν ξαφνικά, ηχορύπανση από διερχόμενα παπιά τρυπά τους τοίχους της ετεροτοπίας - «πως τα ‘χεις έτσι πειραγμέ ντουνιά ψευτοπολιτισμέ!»

Εκτίθενται επίσης πλοία, άγκυρες, πολλά πλοία, μηχανήματα, πλοία παλιά και σύγχρονα, σε ασπρόμαυρες/έγχρωμες φωτογραφίες ή και ομοιώματα,

το ατμόπλοο Leviathan ή Μεγάλος Ανατολικός που καθελκύστηκε το 1858, το ναυάγιο του Πατρίς, ο Ελπιδοφόρος (1900), είκοσι ατμόπλοια δεμένα στο Νεώριο το 1931, η καθέλκυση ενός πλοίου το 1970 δυσανάλογα μεγάλου ως προς το λιμάνι της Ερμούπολης όσο και το Fassa, bulk carrier μήκους 189.99 μέτρων που επισκευάζεται στο Νεώριο τον φετινό χειμώνα,

τέλος, το αγγλικό πλοίο πόντισης τηλεγραφικών καλωδίων Levant (1921) ιδιοκτησίας της Eastern Telegraph Company, έσπειρε κάποτε στον βυθό των θαλασσών του κόσμου καλώδια μήκους 160.000 ναυτικών μιλίων, το κτίριο της εταιρίας στέκει ακόμα στα δυτικά του λιμανιού της Ερμούπολης, όχι πολύ μακριά από το Syra British Cemetery/Commonwealth War Graves, φιλοξενεί τη μνήμη εκατόν έντεκα πεσόντων του Ά Παγκόσμιου Πολέμου·

έναν αιώνα αργότερα, η Cisco Systems, Inc. πολυεθνική εταιρεία με βάση το San Jose της California που σχεδιάζει και εμπορεύεται συσκευές δικτύωσης υπολογιστών και προϊόντα/υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών is now connecting the world,

πρόσφατα δε, εγκαινιάστηκε μια «τεχνολογική γέφυρα μεταξύ Νοτίου Αιγαίου και Αμερικής» [3] μέσω του International Centre for Marine Technology, μια συνεργασία της Cisco με την ONEX Neorion Shipyards (ιδιοκτησίας της ONEX Technologies Group με έδρα την Νέα Υόρκη) και την Cosmote.

 

The story goes on.

 

 

 

 



[2] «Ο Πλούταρχος έγραψε το Περί της κακοηθείας Ηροδότου, θεωρεί ανθέλληνα τον Ηρόδοτο επειδή κατέγραψε πως οι Έλληνες δανείστηκαν πράγματα, θεούς και γράμματα, από τους διπλανούς τους λαούς και πολιτισμούς, κυρίως δε από τους Αιγύπτιους». https://www.facebook.com/watch/?v=779643769985254

 

16.1.23

Syra

 


 

Χριστούγεννα στην Σύρα, χρονιάρες μέρες έχω ανάγκη, πες ποθώ, μια ετεροτοπία· δεν την βρίσκω. Άδεια από τουρίστες, η χειμερινή Ερμούπολη αναπνέει σε ρυθμούς ταιριαστούς μιας επαρχίας, έστω less provincial, νησιωτικής.

Γενικά μιλώντας, έχει πιθανόν διευρυνθεί ο αριθμός της λίστας με τους έτερους τόπους· ο Michelle Foucault αναφέρθηκε σε φυλακές, μουσεία, μπουρδέλα, πανηγύρια, και ψυχιατρεία, αλλά πώς αλλιώς δύναται να καταγραφεί ένα μικρό νησί στην Καραϊβική, το Κάτω Κουφονήσι, η Hawaii του White Lotus, η Δονούσα, και άλλες περιοχές που ζουν με/μεταμορφώθηκαν από τον τουρισμό; Ετεροτοπία και η κρουαζιέρα, έστω τριών εβδομάδων· ένας influencer πάντως είναι πια τουρίστας all year round: αβαθής, απροβλήματιστος και -κυρίως- αταξίδευτος, δεν επιζεί, επ ουδενί! στον pixelιασμένο κόσμο του «η παλαιά έννοια της λέξης travel - travail στα Γαλλικά θα πει μόχθος».[1]

 

Προτεραιότητα στην παλαιότητα, ξεκινώ με Άνω Σύρα· πατώ κάθε στενό, συναντώ κυρίως γάτες, πολλές γάτες, γάτες πιο ψύχραιμες από τις πρωτευουσιάνες. Επίσης οι ντόπιοι· κάλμα. Κλειστά παραθυρόφυλλα, επίσης μαγαζιά, ο Σαν Τζώρτζης ανοικτός, στηρίζεται σε τριών ειδών πόδια, σύγχρονες μεταλλικές δοκούς, πέτρινες χριστιανικές κολώνες, και πέντε μαρμάρινους αρχαίους κίονες - ξεσκεπάστηκαν, έπειτα από άγνωστο χρονικό διάστημα στην αφάνεια, το 1992.  

Άδειος, τέτοια ώρα, ο ναός από πιστούς ξέχωρα από μια κυρία, προπονείται -ενόψει εορτών- στο παλαιότερο εκκλησιαστικό όργανο στην Ελλάδα, μια μελωδία και μια συγκίνηση αργότερα ξεθαρρεύει η ανάμνηση μιας ιδέας που κάποτε με είχε κυριεύσει, του είδους που διεκδικούν να προοικονομήσουν τα μελλούμενα, αντί να επαδιαπραγματευτούν το παρελθόν, πως θα ‘πρεπε να αλλάξω πίστη πριν πεθάνω, μια κίνηση, να αλλάξεις δέρμα, (μελο)δραματική καθόλου, χειρονομία συμβολική, υπενθύμιση στον εαυτό, στον κόσμο, πως έζησε κανείς ως ξένος στην κουλτούρα που κατοίκησε, με βρήκε, η ιδέα, τάβλα -αντί για ξάπλα- στον καναπέ, κεφάλι δίχως μαξιλάρι, βάραινε πάνω του μια χρεωκοπία – the winter of 2011, binge watching BBC Documentary Mini-Series:

-        The Protestant Revolution – θέλησα να ζήσω ως Καλβινιστής, βόλευε, θα ξόδευα λιγότερα·

-        When the Moors Ruled in Europe – πείστηκα πως ο Παράδεισος επί της Γης ακούει στο όνομα Alhambra, θα τον προσέγγιζα μέσω της νηστείας του Ραμαζανιού·

-        The Crusades – εε, καταλαβαίνετε, με τον Πάπα, για νέες νίκες, για νέες συμφορές·

an old story; losing my religion ever since R.E.M.

 

Βγαίνω από τον Σαν Τζώρτζη, περίπου ανήσυχος έπειτα από την επιδρομή μιας μνήμης-σύμπτυξης της αγωνίας του παρελθόντος, κατηφορίζω τον λόφο, ο αγώνας συνεχίζεται, συναντώ, δεν κυνηγώ, για σήμερα τουλάχιστον, ανεμόμυλους, ο πρώτος λειτουργεί ως rooms to let, ο δεύτερος ως soon to be ερείπιο, βγαίνω κατά τύχη σε μια πηγή, ο Γάλλος Joseph Pitton de Tournefort έγραψε γι’ αυτή:

-        «οι κάτοικοι της Σύρας διηγούντο εις εαυτόν ως πατροπαράδοτον οτι οι αρχαίοι Έλληνες εκκαθαρίζοντο εις τα ύδατα επί της Σύρου της σήμερον ομονάζομενης Πηγής, προτού μεταβώσιν εις την Δήλον προς λατρεία του Απόλλωνος»,

όσο για την Ελβετίδα Valérie Boissier, συνάντησε, στα 1848, σύγχρονες της νύμφες «με όμορφα μαύρα μαλλιά, μαζεμένα και τυλιγμένα με το μαντήλι πάνω στο κεφάλι, ξυπόλητες, με βήμα περήφανο, χαρακτηριστικά μεγάλα και όμορφα μάτια».

Γάτες παντού, κορίτσια πουθενά, εκείνο το ηλιόλουστο μεσημέρι του Δεκέμβρη του 2022, το νερό είναι όντως καθαρό αλλά όχι δροσερό, όπως το περιέγραψε η Boissier, ρίχνω μπόλικο στο πρόσωπο μου, συνέρχομαι, τίποτε δεν αποκλείει να πεθάνω ως Καθολικός, Protestant Μεθοδιστής ή και, φυσικά, Εβραίος, επί του παρόντος πάντως την βγάζω με την Δήλο:

-        «το 90 π.Χ. κατοικούσαν περίπου 30.000 άνθρωποι, εκτός από τους Αθηναίους και τους Ρωμαίους, που αποτελούν την πλειονότητα του πληθυσμού, στη Δήλο κατοικούν άνθρωποι από την Πελοπόννησο, την Κεντρική και Δυτική Ελλάδα, τη Μακεδονία, τα νησιά του Αιγαίου, τη Θράκη και τον Εύξεινο Ποντο, την Ταυρική Χερσόνησο, την Τρωάδα, τη Μυσία, την Αιολίδα, την Ιωνία, τη Λυδία, την Καρία, τη Λυκία, τη Βιθυνία, την Παφλαγονία, τον Πόντο, την Καππαδοκία, την Πισιδία, την Παμφυλία, την Κιλικία, τη Συρία, τη Μηδία, την Κύπρο, την Αίγυπτο, την Κυρήνη, την Αραβία»,[2]

στο ίδιο νησί, στις 20 Ιανουαρίου του 2022, τρεις μουσικοί, o Αφροαμερικανός Jeff Mills, ο Ινδός-Γάλλος Prabhu Edouard και ο Jean-Phi Dary, Γάλλος με καταγωγή από την Γουιάνα, έδωσαν μια συναυλία που μεταδόθηκε με livestream σε μια παραγωγή του Onassis Foundation, κοινωφελές ίδρυμα με έδρα το Λος Άντζελες και γραφεία στην Νέα Υόρκη, την Αθήνα, και το Λιχτενστάΐν. 

 

 



[1]Bruce Chatwin, Ανατομία του Αεικίνητου.