20.2.23

It's a cruel, cruel summer. Μια σεζόν στην Ακρόπολη.

 

 

No One Knows

 

Τέλος της άνοιξης του 2022, οι στήλες, σχεδόν όλες, του Ολυμπίου Διός, η Δυτική πλευρά του Παρθενώνα, το Βάθρο του Αγρίππα, σχηματίζουν το Τρίγωνο των Σκαλωσιών·

μας ρωτούν συχνά οι επισκέπτες πότε θα τελειώσουνε τα έργα, the right question, that’s what matters, η ερώτηση, εκείνη που βγάζει νόημα, είναι πόσοι πραγματικά το εύχονται.

 

*

Δεν είναι μόνο ο γερανός, ολόκληρος ο λόφος κυριαρχείται από το πνεύμα του εργοτάξιου:

κοντέινερς άδεια από υπαλλήλους μετά τα Προπύλαια, ένα μονοθέσιο όχημα με καρότσα και φαγωμένο από τον ήλιο το κάθισμα του οδηγού παρατημένο στο Ερέχθειο, κοντέινερς που φιλοξενούν τους εργαζόμενους της αναστήλωσης συνοδεύουν τη θέα των επισκεπτών καθόλη τη διαδρομή της νότιας όψης του ναού, ένα clark σε ρόλο photobombing,

σκουριασμένες σιδερένιες ράγες δεν μεταφέρουν υλικά, διατρέχουν το άδειο κέλυφος του παλιού μουσείου δεκατέσσερα χρόνια μετά τη μετακόμιση του,

στη νότια κλιτύ, δοκοί επιβάλλουν την φθορά τους στο Θέατρο του Διονύσου, στην Στοά Ευμένους, κλειστή για το κοινό από πάντοτε, τέσσερα κοντέινερς και άλλα δύο, τέλος, ανατολικά του Θρασύλλου, ένα εργοτάξιο ακόμη, το μεγαλύτερο, εκτείνεται ως το σημείο όπου, εικάζεται, εισέβαλλαν οι Πέρσες.



“My lasso of truth, the truth is what powers it, not me, the truth is bigger than all of us,”[2]

and the inconvenient truth is,

in spite of good intentions,

(οι αρχαιολόγοι έχουν καλές προθέσεις),

σε πείσμα του ονόματος του Καλλικράτη,

it had got ugly up there.

 

 

*

Βάζει αέρα δυνατό, 47 km/h, θέρισε και τον Albert Camus: «πάνω στους ναούς και στην πέτρα καταγής, ο άνεμος θαρρείς και τα έξυσε όλα μέχρι το κόκαλο».[3] Καπέλα jockey χορεύουν στον αέρα, δυσφορία και γελάκια που  φορεματάκια φανερώνουν βρακάκια, αντί για σέξυ εσώρουχα, η ροή του κόσμου συνεχίζεται ανεπηρέαστη.

“I believe I can fly” αστειεύεται ξενέρωτος boomer με θαμπό λευκό χρώμα επιδερμίδας και άτριχο πρόσωπο· “it’s like natural air condition” διασκεδάζει ένας ξεναγός τον πελάτη του, “yea…the only thing you haven’t installed here” απαντά σε εμένα Αμερικανός executive, φορούσε jean και μαύρο T-shirt, ήταν γύρω στα πενήντα πέντε με κόκκινα μαλλιά, επίσης μύτη μάγουλα για λίγες μέρες.

Not the first, certainly not the last. Μέρα εργάσιμη μπαίνει, μέρα με ελαφρά ηλίαση βγαίνει, επισκέπτες απορούν, αποδοκιμάζουν, αναρωτιούνται για την under construction εικόνα του λόφου της Ακρόπολης. Γίνομαι, με τον καιρό, συλλέκτης αποριών, προσβολών, ερωτήσεων περί των σκαλωσιών, περίφημες πλέον, σαν τον Greek moussaka:

  • νεαρό ζευγάρι Βρετανών ενδιαφέρεται να μάθει ποια χρονιά ακριβώς η Ελλάδα έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ερμηνεύουν την πραγματικότητα μέσω ελλιπούς E.U. funding ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης·
  • Ελληνάρας υπέρμαχος του ιδιωτικού τομέα σκυλοβρίζει το Δημόσιο, πιστεύει πως τα ξύνουν οι εργάτες, κλείνει το λογύδριο με ρουφηξιά στα κλεφτά από ηλεκτρονικό τσιγάρο, «δεν επιτρέπεται το κάπνισμα εντός του αρχαιολογικού χώρου» ενημερώνω, «από πότε;» με ρωτάει σχεδόν ειλικρινώς·
  • “what are you guys doing?” ρωτούν με επιτηδευμένη αδιαφορία δύο Αμερικάνες ετών 22 με τζην σορτσάκια κολλητά μπλουζάκια στο πρόσωπο σπυράκια και little, if any, patience για την απάντηση μου, "it’s the Greek way of saying don’t worry world, we’re on it!” απαντώ με προσποιητό ενδιαφέρον για την ερώτηση τους, το μονοπωλούσε η τιράντα της ξανθιάς που έπεφτε στον ώμο, ανταλλάσσουν ένα βλέμμα tribute στην Olivia Mossbacher και την Paula, επιστρέφουν στα κινητά τους·
  • όμορφοι, εκλεπτυσμένοι, ευγενέστατοι τριαντάχρονοι Γαλλόφωνοι Βέλγοι με μια ενστικτώδη απέχθεια για τα ανθρώπινα πάθη ενδιαφέρονται να μάθουν “what’s the plan,”

“it’s not about the resources, it’s about the debate about how to proceed,”

“I see, it’s like Palais de Justice de Bruxelles, they debate for 40 years now...”

“then we ‘re not alone in this…” γκρεμίζεται η ιδέα μου περί Greek exceptionalism, έστω από την ανάποδη·

·        τέλος, απαντώ συνήθως διπλωματικά στο “when are they finishing?” υποκύπτω στον πειρασμό του "no one knows!" με 100% επιτυχία κάθε φορά όταν πρόκειται για εκλεκτούς επισκέπτες: έναν Άγγλο με σπουδές σε Classics που εργάζεται στο Twitter, μια συνομήλικη Τσέχα, χειραφετημένη κοκκαλιάρα, που με κοιτούσε ασάλευτη, κατάματα, από κοντινή απόσταση, ώστε να επιβεβαιώσει την αρχική της υποψία πως δηλαδή ο υψηλός βαθμός της αυτοκυριαρχίας της, οι βαθιές πρόωρες ρυτίδες γύρω από τα μάτια και το στόμα της, το εκφραστικό, μονίμως άβαφο, και ελαφρά σκαμμένο ταξιδεμένο πρόσωπο της, ήταν για εμένα ψευδαίσθηση ευτυχίας, έναν Γερμανό φωτοδημοσιογράφο.

 

“What exactly are they up to?” με ρωτάει British-Indian μετά της συζύγου με τρόπους ευγενείας, της γλώσσας του σώματος, του βλέμματος, της εκφοράς του λόγου, που προδίδουν την ανώτερη κάστα του, πιθανότατα Βραχμάνος, από τις τάξεις της έβγαιναν κάποτε οι ιερείς,

“It’s not about the money, sir, not to say Greek negligence or laziness, the scaffolding you see here is not part of any restoration, it’s actually an installation, it represents…

 

modern Greek anxiety disorder

vs.

                                                           it’s ancient glorious past.

 

 

Γελάει πολύ, γελάει δυνατά, γελάμε μαζί.



[1] Αλέξανδρος Διακόπουλος, https://www.youtube.com/

 

[2] Wonder Woman, Wonder Woman 84.

15.2.23

It's a cruel, cruel summer. Μια σεζόν στην Ακρόπολη.

 

 

Wonder Woman



"Look! Up in the sky!"

"Is it a drone?" "Is this the elevator?"

"No, it’s Wonder Woman!"

 

... με τη δύναμη του «λάσου της αλήθειας» απελευθερώνει τον λόφο από σκαλωσιές, οχήματα, κοντέινερς, Clarks και μηχανήματα, αρπάζει τον γερανό μέσα από τον Παρθενώνα, the Desolation of Smog, τον στέλνει στον βυθό στα Στενά της Σαλαμίνας, θα γίνει τεχνητός ύφαλος, δίνοντας συμβολικό τέλος σε μια εποχή που ξεκίνησε το 1975, έτος εκκίνησης των έργων αναστήλωσης της Ακρόπολης,

«μωρή Μεταπολίτευση, φάε μια ΕΣΠΑ σκαλωσιά!»

ντελιριάζομαι όρθιος πάνω στο νότιο τείχος, εκστασιασμένος από τις μεταμορφωτικές δυνάμεις, τις μεταρρυθμιστικές ικανότητες, μιας «Γυναίκας Θαύμα»· “excuse me, where is the toilet?” ενδιαφέρεται να μάθει Asian-American επισκέπτρια, προσγειώνομαι στο έδαφος.

 

 

 

***

She was the talk of the town· της «άκρης της πόλης», για να είμαστε ακριβείς. Η αναπάντεχη, όσο και ανέλπιστη, εμφάνιση της Wonder Woman στον Αττικό ουρανό προκάλεσε θαυμασμό, φόβο, απορία, ενθουσιασμό, γέννησε ερωτήματα, καχυποψία, αλλά και άγχος. Κυρίως άγχος.  

«Θαύμα το λέτε εσείς αυτό, καταστροφή είναι, πάνε τα εργαλεία μας, τα κοντέινερς, το κλαρκ, καινούργιο πράμα Γερμανικό, πάνε όλα...» μονολογούσε τεχνικός της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης (Υ.Σ.Μ.Α.).

«Αυτό φίλε μου λέγεται αποικιοκρατία το σίκουελ» ισχυρίστηκε μαρμαροτεχνίτης που συνδικαλίζεται με Σύριζα, προηγήθηκε Π.Α.Σ.Ο.Κ..

«Conflict of interest... ξεκάθαρα» αναφώνησε με Γαλλική προφορά στα Ελληνικά εκπρόσωπος της Επιτροπής Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως (Ε.Σ.Μ.Α.), αναφερόταν φυσικά στην Diana, το human cover της σούπερ ηρωΐδας εργάζεται ως curator στο Louvre Museum.

«Εβραία είναι αυτή, την έχει δει στο σινεμά την Γουόντερ Γούμαν ο γιος μου...» τα βάζει με την μασονία μια αρχαιοφύλακας επ’ αφορμήν την εθνικότητας της Gal Gadot, πρωταγωνίστριας του Wonder Woman 84 (2020).

 

Αφού συνήλθα, μερικώς, από την έξαψη της phantasmagoria, ήρθε η σειρά μου ώστε να προβληματιστώ, η Wonder Woman, αν και θαυματοποιός, δεν είχε αποβάλλει από μέσα της το whitewashing, λεύκανε κολώνες και τα μάρμαρα, σαν τα γλυπτά του Παρθενώνα στο Λονδίνο, τη ‘Νίκη της Σαμοθράκης’ στο Παρίσι,

«εε βέβαια...» σκέφτηκα, «οι super heroes της Marvel και της DC, γεννήματα της φαντασίας Αμερικανών καλλιτεχνών του 20ου αιώνα που έμελλε να κατακτήσουν τον κόσμο, έχουν τόσα ελαττώματα και επιθυμίες όσα και οι προπάτορες τους από τον Όλυμπο»,

δεν γνώριζα τότε ακόμη για «τη νήσο Λεύκη, το λευκό κυπαρίσσι στον Άδη, πως δηλαδή όλη η μυστικιστική προσέγγιση των αρχαίων είναι λευκή... πως τα αρχαία δεν είναι κανονικά αντικείμενα, είναι όλα πράγματα που έχουν πεθάνει, έχουν θαφτεί και ανασταίνονται σε μια νέα ζωή»,[1]

τους την χάρισαν ξανά, τον 19ο αιώνα, Γερμανοί, Άγγλοι, Γάλλοι, και άλλοι που νοηματοδότησαν εκ νέου τον αρχαίο κόσμο, they set it in motion, είχαν προηγηθεί κατά τέσσερις αιώνες οι Έλληνες,

-        «από τα μέσα του 14ου έως τις αρχές του 15ου αιώνα οι Νέοι Έλληνες εμφανίζονται ως κοσμικά πολιτικά σύμβολα με σκοπό τον ιδεολογικό επανακαθορισμό της κυριαρχίας ιδίως στην Πελοπόννησο από την οποία οι Βυζαντινοί είχαν διώξει τους Φράγκους, η φράση του Πλήθωνα «εμείς επί των οποίων είστε ηγεμόνας και βασιλεύς, είμαστε Έλληνες» είναι ιστορικά σημαίνουσα επειδή σε ένα αμιγώς θεοκρατικό πλαίσιο βυζαντινό, οθωμανικό και λατινικό, θεμελίωνε τη ταυτότητα "Έλληνες" σε κοσμικά επιχειρήματα: την ιστορία, τη γλώσσα και τη γεωγραφία, ο ίδιος, που δεν αποτελεί ατομική εξαίρεση, στις μελέτες του για τους μεγάλους θεούς νομοθέτες δεν περιελάμβανε το θεό των χριστιανών, αλλά τον Ζαρατούστρα, τον Δία,»[2]

στέκει το λευκό λοιπόν ως παραδοχή πως ο κόσμος που αναγεννήθηκε έχει φυσικά προλάβει να πεθάνει και πως αν αναστηλώνεται τούτο δεν σημαίνει πως θα πάψει να ανήκει στην επικράτεια των συμβόλων, αν το λευκό είναι ο μυστικισμός της αρχαιότητας, τότε η αρχαιότητα είναι ο μυστικισμός του δικού μας σύγχρονου πολιτισμού, δεν θα μπορούσε παρά να είναι πάλλευκος·

-        «αυτό για το οποίο είχε έρθει θα παρέμενε αόρατο για εκείνον [...], όχι μόνο δεν θα μάθαινε ποτέ ποιες ήταν οι διαστάσεις της Ακρόπολης, αλλά και δεν θα έβλεπε ποτέ την Ακρόπολη, ενώ βρισκόταν πάνω στην Ακρόπολη»[3]·

-        «καθώς μαρτυρούν οι ασθήσεις μου βρίσκομαι τώρα πάνω στην Ακρόπολη, μόνο που δεν μπορώ να το πιστέψω, αυτό που βλέπω εδώ δεν είναι πραγματικό»[4].

 

 

 

 

***

It’s a kind of magic. Να κλείνεις τα μάτια σου για μια στιγμή, τα ανοίγεις ξανά, και ο κόσμος γύρω σου είναι brand new:

 

“When I could finally see again,

I saw the first rays of daylight reflecting in the shining marble.

This was not judgement day. Only morning.

Morning: excellent and fair.”

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



[2] https://www.avgi.gr/tehnes/135080_i-istoria-ton-neon-ellinon

[3] László Krasznahorkai, Η Σέιομπο πέρασε από εκεί κάτω.

[4] Ο Φρόυντ στην Ακρόπολη, Μια ατοπογραφία, Ηλίας Παπαγιαννόπουλος.