-Η Σύγκλητος του Παντείου Πανεπιστημίου αποφάσισε να δώσει το όνομα του Αλέξη Γρηγορόπουλου σε αίθουσα του Ιδρύματος. «Ένας έφηβος που δεν πρόλαβε να σπουδάσει θα μείνει με αυτόν τον τρόπο πάντα στο Πανεπιστήμιο», αναφέρεται στην ανακοίνωση της Συγκλήτου που ζητεί από την Πολιτεία να πάρει «μέτρα για τον εκδημοκρατισμό των θεσμών και των οργάνων της πολιτείας και τον κοινωνικό έλεγχο των μηχανισμών καταστολής για να πάψουν να παραβιάζουν το ρόλο τους ο οποίος είναι αποκλειστικά η προστασία των πολιτών».
Το συναίσθημα της αηδίας δεν λέει να με εγκαταλείψει και ας έχουν περάσει μπόλικα λεπτά από την ανάγνωση του κειμένου. Η εγκεφαλική αρτηριοσκλήρωση της Συγκλήτου σε προσγειώνει ανώμαλα στην πραγματικότητα. Πανεπιστημιακοί, εκτός τόπου και χρόνου ή μάλλον... εντός.
·Τόπος: ελληνική πραγματικότητα∙ η κενότητα της «συμβολικής» πράξης μετά ανακοίνωσης φιλικής προς τα, πότε ανθρωπόφαγα, πότε κλαίουσες χήρες media, είναι μια άστοχη, άσκοπη, παπαριά. Άλλωστε, το να «μείνει για πάντα στο πανεπιστήμιο», πόσο μάλλον σ’ ένα ελληνικό, πόσο μάλλον το Πάντειο, θα έπρεπε να θεωρηθεί ως εξύβριση νεκρού.
·Χρόνος: 2008. Η πραγματικότητα, αυτή που βιώνεται στο αληθινό πεδίο της ύπαρξης μας, αμφισβητείται από μια δεύτερη, αυτή των mainstreammedia. Μια συνεχής ροή παρα-πληροφόρησης βομβαρδίζει το μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού το οποίο έχει φυσικά μονάχα μια επιθυμία: να παρα-πληροφορηθεί.
Στο διαδίκτυο, βρίσκεις ψήγματα της (πραγματικής!) πραγματικότητας. Στα blogs, αναμεταδίδεται αυτό που πραγματικά συμβαίνει στους δρόμους, στις φοιτητικές συνελεύσεις στα πανεπιστήμια, σε χώρους που έχουν καταληφθεί σ’όλη την Αθήνα, και όχι μόνο.
Σαμποτάζ σε μηχανήματα του μετρό, πορείες (σε όλη την Ελλάδα), ραδιοφωνικές εκπομπές και φυσικά ένας οργασμός ανακοινώσεων, κατάθεσης ουσιαστικών (όχι πάντα βέβαια) απόψεων, πολεμικών ιαχών.
‘Στους δρόμους γεννιούνται οι συνειδήσεις’, λένε οι εξεγερμένοι. Δε ξέρω αν αυτό είναι αλήθεια∙ αν δε βγεις στους δρόμους ωστόσο, δε θα μάθεις ποτέ...
Δεν είναι υπερβολή, μήτε και ψέμα. Η αλήθεια, μπορεί να ανιχνευθεί στον Τζίμη Πανούση και τις λεκτικές «ακρότητες» του∙ αντίθετα, η αλήθεια απουσιάζει από τις ψύχραιμες κριτικές τηλε-αστέρων (δεν εννοούμε τον... Πρετεντέρη αλλά τους Τσίμα, Τέλλογλου και λοιπά φερέφωνα ουχί της εξουσίας, αλλά της νόρμας και της «κανονικότητας», το παν είναι να μην διαταραχθεί η γαλήνη των φιλήσυχων νοικοκυραίων) καθώς και από το σύνολο των κριτικών αποτιμήσεων των ταραχών.
Ο «παραλογισμός» της πραγματικότητας υπερβαίνει, από πάντοτε άλλωστε, τις όποιες προσπάθειες, επιθυμίες για εξωραϊσμό των γεγονότων και των συμπερασμάτων που προκύπτουν απ' αυτά. Οι ατελέσφορες και παραπλανητικές αδιέξοδες συζητήσεις για την βία και τους αντι-εξουσιαστές, για τα σπασμένα μαγαζιά του κέντρου και τους κουκουλοφόρους και φυσικά για τον... Κούγια, δεν αποτελούν τίποτε άλλο παρά μια συνειδητή προσπάθεια αποφυγής της ουσίας.
Ο Καραμανλής, ο εκλεγμένος πρωθυπουργός της χώρας, ευηπόληπτος, σπουδαγμένος, οικογενειάρχης, αντιπρόσωπος της χώρας στις Διεθνείς μαζώξεις των απανταχού κουστουμαρισμένων κορακιών, δεν είναι λάτρης της γαρδούμπας μήτε και φανατικός του playstation∙ φυσικά, και δεν είναι καταθλιπτικός, μήτε και «ανίκανος».
Η χώρα, η πολυαγαπημένη μας δημοκρατία, η ασφάλεια που προσφέρει η ψευδαίσθηση μιας «κανονικότητας», κινδυνεύουν. Το πανηγύρι των «τρελών» που διεξάγεται εδώ και ημέρες, κάποια στιγμή πρέπει να πάψει. Ο Καραμανλής, ξανά, θα μεταλλαχτεί στην συλλογική συνείδηση ως ο δημοκρατικά εκλεγμένος επικεφαλής της χώρας. Τα γαρδουμπάκια και οι ταβέρνες, το playstation και ο Παναθηναϊκός, δεν είναι δυνατό να μην είναι ένα αστείο, ένας «παραλογισμός» ο οποίος διασκεδάζει την θλίψη μας.
Η επιθυμία να πιστέψεις το ψεύδος, να αποδεχτείς την μισή αλήθεια, αντικατοπτρίζει την συλλογική επιθυμία για τάξη και ηρεμία. Ο λεκτικός εξτρεμισμός του Πανούση ανήκει στην σφαίρα του «παραλόγου» η οποία απλά παρεισφρύει στο πεδίο της «λογικής», επιβεβαιώνοντας τη κατά κάποιο τρόπο. Ή μήπως δεν είναι έτσι;
Η επιλογή του Αλέξη Κούγια ως συνηγόρου υπεράσπισης αποτελεί έναν έξυπνο ελιγμό της κρατικής εξουσίας. Η προσωποποίηση του «κακού» στο πρόσωπο του Κούγια αποτελούσε εξαρχής τον στόχο των ιθυνόντων.
Η δικαιολογημένη απέχθεια του πληθυσμού προς μια ανθρώπινη ύπαρξη για λύπηση, η πανελλήνια κατακραυγή της υπερασπιστικής γραμμής που «διάλεξε» για τον πελάτη του, μας απομακρύνουν από την ουσία των γεγονότων. Η τηλεοπτική «πέραση» του αναίσχυντου αυτού ανθρώπου αποτελεί ένα bonus στην προσπάθεια αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης.
Η επιθετική, «ανήθικη», ξεδιάντροπη, προσέγγιση της υπερασπιστικής γραμμής του Κούγια, καταδεικνύουν πασιφανώς τις προθέσεις της Εξουσίας: σε μια υπόθεση εθνικού ενδιαφέροντος, όπου η καταδίκη των ενόχων μοιάζει με μια αναπόδραστη πραγματικότητα, καταρρίπτοντας μια «παράδοση» ατιμωρησίας πολλών ετών, η κρατική εξουσία αποφάσισε να δείξει προς όλες τις κατευθύνσεις το σκληρό και αμετανόητο πρόσωπο της.
Η έλλειψη μετάνοιας του κατηγορουμένου, η προσπάθεια σπίλωσης του νεκρού Αλέξη Γρηγορόπουλου, υποδεικνύουν την πολιτική που θα ακολουθήσει, και έχει ήδη δρομολογήσει, το Ελληνικό «Κράτος Δικαίου»: πίσω και σας «φάγαμε», δηλαδή...
Οι προεδρικές εκλογές στην Αμερική είναι πλέον κοντά και το μαρτύριο του προεκλογικού πυρετού (μετά συνοδείας βήχα, στομαχόπονου και ότι άλλο βάλει ο νους), ο οποίος διήρκησε κοντά τρία χρόνια ετοιμάζεται να λάβει τέλος.
Ο BarackObama, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, ίσως να είναι ο νικητής. Το χαρτί της SarahPalin δεν λειτούργησε θετικά για τους Ρεπουμπλικάνους. Στις Η.Π.Α. γίνεται κουβέντα ακόμα και για το ενδεχόμενο προβλήματος υγείας του 72χρονου υποψηφίου και την ενδεχόμενη προεδρία της Palin! O «τρόμος» που προκαλεί η σκέψη μιας προεδρίας της «εξτρεμίστριας» από την Αλάσκα (η πλειοψηφία βέβαια δεν δείχνει να ενοχλείται και τόσο από τις αξίες που πρεσβεύει, όσο από την εμφανή ανικανότητα-άγνοια της) είχε αντίκτυπο στην προεκλογική μάχη.
Το παιχνίδι των εντυπώσεων, η «φθήνια» των προσωπικών αντιπαραθέσεων, έχει πλέον καθοριστική σημασία. Το γεγονός ότι ο McCainδεν έχει τη γνώση που απαιτείται ώστε να χειριστεί υπολογιστή (κατά συνέπεια δεν μπορεί να στείλει e-mails) απασχόλησε τους Αμερικάνους πολίτες επί μακρόν, κατόπιν «σύστασης» από την αντίπαλη παράταξη. Ο BarackObama, ο οποίος βάσισε ολόκληρη την εκστρατεία του στα newmedia (π.χ. e-mailcampaign, socialnetworking) έχοντας επικεφαλή της ομάδας προεκλογικού σχεδιασμού έναν εκ των ιδρυτών του Facebook, εκμετάλλευτηκε το γεγονός.[1]
Οι εκλογές μεταμορφώθηκαν σε ένα παιχνίδι εντυπώσεων που αφορούσε τους δύο υποψήφιους ως προσωπικότητες∙ το πλέον ουσιώδες στοιχείο ήταν οι ίδιοι οι υποψήφιοι παρά η πολιτική που υπόσχονται να εφαρμόσουν. Η τηλεόραση είναι φυσικά, βασικό συστατικό του προεκλογικού παιχνιδιού. Το "DailyShow" με οικοδεσπότη τον JohnStewart αποτελεί πυξίδα των εκλογών∙ είναι αυτονόητο ότι η συζήτηση που διαξάγεται στα πλαίσια της εκπομπής δεν αφορά το "bailout" σε όρους οικονομικής ανάλυσης αλλά το όποιο "blackout" μπορεί να έπαθε ένας εκ των υποψηφίων σε ένα από τα αλλεπάληλα TVshows-presidentialdebates.
Infotainmentvs. informationσημειώσατε... YouTube! Η «εικόνα» των δύο υποψηφίων βρίσκεται συνεχώς υπό απειλή∙ ο όρος "citizenjournalism" σχετίζεται με την απειλή ενός κινητού. Καταγράφοντας στο κινητό μια γκάφα, ένα ατόπημα ενός υποψηφίου προέδρου, οποιοσδήποτε είναι σε θέση να διαδραματίσει ρόλο στο παιχνίδι των εντυπώσεων. Το YouTube προσφέρει την ευκολία ταχύτατης διάδοσης-πρόσβασης στην... είδηση, και οι δύο υποψήφιοι μένει μονάχα να μεταλλαχτούν σε δύο τηλεοπτικούς ήρωες: τίποτα πάνω τους δεν είναι αληθινό, είναι δύο χάρτινοι (μάλλον καλύτερα, "visual") ήρωες.
Η ουσία παραμένει αμετάλλαχτη∙ η Αμερική (εδώ και καιρό) βρίσκεται σε πορτοκαλί συναγερμό. Ο όρος "homeland" που χρησιμοποιείται κατά κόρον πια, είναι αποκαλυπτικός. Η έννοια σχετίζεται με περιπτώσεις ενός έθνους δίχως πατρίδα, δίχως γη δηλαδή (π.χ. Κούρδοι-Κουρδιστάν). Η χρήση της έννοιας προκαλεί ένα αίσθημα ανασφάλειας, η Αμερική βρίσκεται σε διαρκή κίνδυνο, σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης.
Επιπροσθέτως, η έννοια "homeland" υπονοεί-δηλώνει ένα μυστικιστικό παρελθόν ενσωματωμένο στην Αμερικάνικη Γη, "thelandofopportunity". Η Αμερική είναι πλέον μια αυτόνομη οντότητα∙ δεν είναι πλέον το έθνος χωρίς σύνορα το οποίο έχει αποστολή να διαδώσει τις δημοκρατικές αξίες, να επιβάλλει τους νόμους της ελεύθερης αγοράς, να προβάλλει το "AmericanDream" ως τη μόνη δυνατή συνθήκη ύπαρξης σε μια Ευρώπη που προσπαθεί να ξεχάσει δύο Παγκόσμιους Πόλεμους. [2]
Αντίδοτο στην παγκοσμιοποίηση, προστατευτικό κέλυφος συμβολικής σημασίας το οποίο παράγει το πλαίσιο στο οποίο καταγράφεται η πραγματικότητα, μια πραγματικότητα αυταρχική η οποία ξεπερνά την κάθε φαντασία, στην οποία οι οικολόγοι ακτιβιστές διώκονται υπό τον "USAPatriotAct".[3] Από την 1η Οκτωβρίου μια μονάδα του κατοχικού στρατού στο Ιράκ επιστρέφει στα πάτρια εδάφη, όχι για ανάπαυση όμως. H 3rd Infantry Division’s 1st Brigade Combat Team αναλαμβάνειδράση-αντίδοτοστην«υπόθεση» του "civil unrest and crowd control".[4]
Η Αμερική σήμερα, βαθιά συντηρητική, ξενοφοβική, πολεμοχαρής, βρίσκεται σε βαθιά οικονομική κρίση. Η ανάδειξη προέδρου δεν θα την βγάλει από το αδιέξοδο. Η κρίση συνδέεται με την λειτουργία του οικονομικού statusquo, με την όχι και τόσο… ομαλή ανάπτυξη-γιγάντωση της καπιταλιστικής μηχανής. Η «ηθική κρίση» αποτελεί παράγωγο αυτής της διαδικασίας. Το μέλλον προδιαγράφεται αμφίβολο…
[4]http://www.prisonplanet.com/us-troops-in-homeland-crowd-control-patrols-from-october-1st.htmlU.S. Troops In Homeland "Crowd Control" Patrols:U.S. troops returning from duty in Iraq will be carrying out homeland patrols in America from October 1st in complete violation of Posse Comitatus for the purposes of helping with "civil unrest and crowd control" - which could include dealing with unruly Americans after a complete economic collapse. This shocking admission was calmly reported on September 8th by the Army Times website, which reports that from the beginning of next month the 3rd Infantry Division's 1st Brigade Combat Team "Will be under the day-to-day control of U.S. Army North, the Army service component of Northern Command, as an on-call federal response force for natural or manmade emergencies and disasters, including terrorist attack."
Είναι δεδομένο ότι σ’ αυτήν την εποχή ο προβληματισμός, η ενδελεχής αναζήτηση για το ουσιώδες με άλλα λόγια, βρίσκεται εκτός των καθημερινών μας καθηκόντων. Όντας χρονοβόρα, μη πρακτική (τουλάχιστον όσο η εκμάθηση μιας -δεύτερης- ξένης γλώσσας ή του... photoshop) και ταυτόχρονα επικίνδυνα περιπετειώδης, η σκέψη που δε γνωρίζει φραγμούς και εισχωρεί στα βάθη της ανθρώπινης φύσης, έπαψε να συγκινεί.
Στον κινηματογράφο ειδικότερα, η εποχή που οι ταινίες του Bergman (ενός μεγάλου ανατόμου της ανθρώπινης ψυχοσύνθεσης) δημιουργούσαν ουρές έξω από τα σινεμά, έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Το «σινεμά του δημιουργού», αποτελεί παρελθόν. Ωστόσο, οι δημιουργοί δεν έπαψαν να υπάρχουν. OBelaTarr, ο Haneke, ο GuyMadin, ο Greenaway, διατηρούν το ενδιαφέρον του κοινού που τους παρακολουθεί, μόνο που αυτό το κοινό είναι... (ποσοτικά) ανύπαρκτο. Ο Haneke βέβαια, έχει γνωρίσει μια σχετική επιτυχία, μάλλον όμως για λάθος λόγους. Οι ταινίες του δεν είναι «σινεμά του σοκ»∙ ουδεμία σχέση έχουν με το σύγχρονο γαλλικό αντίστοιχο (σχεδόν) ρεύμα. Οι ταινίες του είναι έντονα πολιτικές∙ ανατρέποντας τους όρους με τους οποίους υφίσταται ο θεατής, διακυρήσσει ένα πόλεμο ενάντια στο Hollywood και στο σινεμά της νόρμας, γενικότερα.
Ο όρος «σινεφίλ» έχει υποστεί μια μετάλλαξη∙ κάποτε, ο σινεφίλ ήταν λάτρης μεγάλων δημιουργών και σημαντικών κινηματογραφικών ρευμάτων. Από τον θαυμασμό για τον Bunuel και τη NouvelleVague που έδιναν περιεχόμενο στον (παρεξηγημένο σήμερα) όρο «σινεφίλ», φτάσαμε σε κάτι τελείως διαφορετικό. Πλέον, ως «σινεφίλ» προσδιορίζουμε έναν συχνό επισκέπτη της σκοτεινής αίθουσας που απολαμβάνει ταινίες όπως το "Atonement" ή οι γερμανόφωνες (μα πιο αμερικάνικες και από τις original made in U.S.A.), Goodbye, Lenin! και "TheLivesOfOthers".
Το "TheLivesOfOthers", σηματοδοτεί το ταβάνι του… προβληματισμού. Ένα καλογυρισμένο, συμπαθές κατασκεύασμα αναδείχτηκε σε αριστούργημα και γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Μια ταινία αξιόλογη, γυρισμένη όμως με τη γνωστή συνταγή, κατάφερε εν τέλει να συγκινήσει κοινό και κριτικούς. Εξάλλου, και στο στρατόπεδο των τελευταίων υπήρξε μια μεταβολή ως προς το περιεχόμενο που νοηματοδοτεί τις επιλογές και τις προτιμήσεις τους. Διαβάζοντας το αφιέρωμα του περιοδικού "Σινεμά" στις 200 καλύτερες ταινίες που γυρίστηκαν ποτέ, εξάγονται κάποια χρήσιμα συμπεράσματα.
Στη λίστα σαφώς και παρελαύνουν οι κορυφαίοι δημιουργοί του αιώνα, δημιουργοί όπως ο Fellini, ο Kurosawa, ο Bergman, ο Kubrick, ο Godard. Εντούτοις, στην... ανάλαφρη εποχή που διανύουμε κυριαρχεί μια ψυχαναγκαστική -σχεδόν- τάση απενεχοποίησης, αντίδοτο στο συμπλεγματικό -είναι η αλήθεια- παρελθόν. Καρπός αυτής της τάσης είναι η επιλογή για 200 ταινίες αντί των καθιερωμένων 100∙ κατ’ αυτό το τρόπο υπάρχει μια θέση για όλους. Μια σειρά από αμερικάνικες -κυρίως- παραγωγές οι οποίες προσιδιάζουν σε έναν κινηματογράφο που συμπυκνώνει την έννοια του στη λέξη «entertainment», παρεισφρύουν στη λίστα. Ο Spielberg και ο Lucas δίνουν (φυσικά) το παρών, ενώ ταυτόχρονα παρελαύνουν γνωστές κλασικές υπερπαραγωγές του Hollywood∙ οι τελευταίες, μοιάζουν να είναι ένα μεγάλο ευχαριστώ στη βαριά βιομηχανία των αμερικάνικων στούντιο τα οποία σταθερά μας τροφοδοτούν με τόνους από σελιλόιντ.
Την ίδια στιγμή, η παντοδυναμία του όρου cult τα τελευταία χρόνια, τροφοδοτεί τη λίστα με ένα σωρό από b-movies. Η πολύπαθη έννοια του cult, στην original έκδοση του αφορούσε ταινίες (ή και άλλα παράγωγα άλλων μορφών τέχνης) μιας κάποιας αξίας που για κάποιους λόγους (ιδιαίτερη, εκκεντρική ή «περιθωριακή» θεματολογία ή μορφή) δεν έβρισκαν απήχηση στα μεγάλα ακροατήρια. Άλλοτε αφορούσε ταινίες που για κάποιο μυστηριώδη λόγο (και όχι λόγω της αξίας τους) συσπείρωναν ένα μικρό (αλλά φανατικό) κοινό που τις λάτρευε... αιωνίως. Στη σύγχρονη έκδοση του, είναι απλά μια ορολογία του marketing που αναπαράγεται άσκοπα, αλλά και άστοχα.
Συμπερασματικά: καλές ταινίες συνεχίζουν να βγαίνουν και αναμφισβήτητα, η αξία των κλασικών δημιουργών εξακολουθεί να εκτιμάται. Επιμέρους διαφοροποιήσεις όμως, είναι αναπόφευκτο να συντελούνται. Η τεχνική επιδεξιότητα ενός Godard δείχνει να πια προτιμάται έναντι του «ανθρωπιστικού» κινηματογράφου του Kieslowski αλλά και του Fassbinder. Οι τελευταίοι εκπροσωπούνται στη λίστα (μονάχα) από τις πιο ογκώδεις δημιουργίες τους: ο πρώτος με το "TheDecalogue" (διάρκειας 10 ωρών) και ο δεύτερος με το "Berlin Alexanderplatz" (15 ώρες).
Θαρρείς πως τελικά… "sizedoesmatter". Είναι και η παρουσία του "King Kong" σε υψηλή θέση της λίστας, που έρχεται να επικυρώσει το γεγονός.
Το MoMA (MuseumofModernArt) της Νέας Υόρκης προσέθεσε πρόσφατα στη συλλογή του τη “TheBourneTrilogy”. Hσειρά blockbusterταινιών με ήρωα ενός πρώην πράκτορα-δολοφόνο (τον υποδύεται ο Matt Damon) ο οποίος πάσχει από αμνησία, γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία. Αν και στην κατοχή του μουσείου βρίσκονται κι άλλες ταινίες που η καλλιτεχνική τους αξία δεν είναι… αυτοσκοπός, η συγκεκριμένη τριλογία ωστόσο, παρουσιάζει αξιοσημείωτο ενδιαφέρον.
Το μουσείο οργανώνει μια σειρά προβολών και των τριών ταινιών (“TheBourneIdentity”, “TheBourneSupremacy”, “TheBourneUltimatum”), και μια διάλεξη με τη συμμετοχή του σκηνοθέτη Doug Liman, και ενός νευρολόγου. Ο τελευταίος θα αναλύσει ζητήματα σχετικά με την εγκεφαλική λειτουργία, τη μνήμη, την ταυτότητα όπως αυτά ανακύπτουν στις τρεις ταινίες.
Ο πρώτος λόγος για τον οποίο οι ταινίες διακρίνονται , έχει να κάνει με την τεχνική αρτιότητα τους. Ο καταιγιστικός ρυθμός της ταινίας, πράγματι εντυπωσιάζει. Είναι ωστόσο, η προσέγγιση του χαρακτήρα του JasonBourne, η οποία μεταφέρει την ταινία σε ένα άλλο επίπεδο.
Ο Bourne δεν είναι ο τυπικός action hero. Όπως όλοι του... είδους του, έχει ξεχωριστές ικανότητες σε σημείο να καταφέρνει να βρίσκεται πάντα ένα βήμα μπροστά από ολόκληρη τη CIA που τον καταδιώκει. Επιπλέον, εμπλέκεται και σε (βαρετά) συναισθηματικά ειδύλλια. Το γεγονός ότι υποφέρει από αμνησία όμως, είναι αυτό που τον καθιστά κάπως ασυνήθιστο. Ο Bourne, δε θυμάται τίποτα από το παρελθόν του, λειτουργεί (σχεδόν) ενστικτωδώς. Δεν επιλέγει τις πράξεις του (κατ’ ουσίαν δε μπορεί) αλλά προσπαθεί να προσαρμοστεί στις καταστάσεις όπως αυτές παρουσιάζονται μπροστά του.
Ο JasonBourne είναι ο actionhero του 21ου αιώνα. Το εύρημα της αμνησίας του, είναι μια μεταφορά. Η ασθένεια του τον καθιστά ευάλωτο, μπερδεμένο, τον αναγκάζει να συνθέτει αδιάλλειπτα το παζλ της ταυτότητας του. Ο Bourne, αγωνίζεται να ανακαλύψει την ουσία της ύπαρξης του∙ σκοπός του δεν είναι να αποκαταστήσει την τάξη στον κόσμο, αλλά την εσωτερική χαοτική αταξία που τον ταλανίζει. Κατ΄αυτό το τρόπο βρίσκεται απόλυτα εναρμονισμένος με το πνεύμα της εποχής της ατομικότητας. Δεν έχει σκοπό να απαλλάξει το κόσμο από κακούς κομμουνιστές ή τρομοκράτες∙ έχει σκοπό να σώσει τον εαυτό του.
Ο αμνησιακός υπέρ-πράκτορας αντικατοπτρίζει (και εκφράζει) το σύγχρονο άνθρωπο. Αυτόν που παλεύει με νύχια και με δόντια να αποκτήσει μια στέρεα ταυτότητα και να γλιτώσει από τα σκοτάδια της κατάθλιψης, της ασθένειας του 21ου αιώνα. Η μελαγχολία του Bourne προσιδιάζει στην φθοροποιό αβεβαιότητα του γενικού πληθυσμού∙ στην εν δυνάμει ψυχολογική του κατάρρευση. Πράγματι, ο Bourne παραμένει και στις τρεις ταινίες, εύθραστος, σκυθρωπός, μετέωρος. Πράττοντας δίχως να γνωρίζει το γιατί, ο Bourne φέρνει στο νου την αέναη πάλη του ατόμου στις μέρες μας∙ αποκομμένος από τη βαθύτερη ουσία των πράξεων του, ο μοντέρνος άνθρωπος διαχειρίζεται τις υποθέσεις του μηχανικά.
Ξετυλίγοντας το κουβάρι των βρώμικων υποθέσεων της CIA, ο Bourneευελπιστεί να φθάσει στην αποκάλυψη της ταυτότητας του. Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ταύτιση του κοινού με την υπερ-ρεαλιστικότητα που εκφράζει ένας κινηματογραφικός actionhero: ο Bourne επιχειρεί μια επίπονη βουτιά στο παρελθόν, αυτή που δε τολμά να κάνει ο θεατής στη ζωή του. Ο χρόνος για μια τέτοια «επιχείρηση» δεν υπάρχει και ο άνθρωπος μένει να κοιτά από απόσταση τον ίδιο του τον εαυτό.
Συμπερασματικά: η τελειότητα ενός James Bond ή η «ελαφρότητα» ενός John McClane (Die Hard), μοιάζουν πλέον εκτός πραγματικότητας. Το macho πρότυπο ενός John Rambo ή ενός αρχετυπικού ήρωα γουέστερν, δείχνει ξεπερασμένο και παλαιομοδίτικο. Τέλος, οι οργισμένοι σωματώδεις πολεμιστές αλά Van Damme και VinDiesel προκαλούν μονάχα το γέλιο. Ο action hero της νέας εποχής, είναι ένας άνθρωπος δίχως ταυτότητα, είναι ο JasonBourne.
Ξεχάστε τους μαθητές και τους φοιτητές, τους κουκουλοφούρους και τα ΜΑΤ, τα Μέσα Μαζικής Παραπληροφόρησης και την ξεδιαντροπιά των δηλώσεων του 99% των κάθε λογής πολιτικών, πρυτάνεων, επίσημων φορέων, συνηγόρων υπεράσπισης-βιτρίνα ενός κράτους που αποφάσισε να δείξει τα δόντια του.
Ο κ. Κούγιας αποτελεί την ιδανικότερη των επιλογών. Η «προσωποποίηση» της υπερασπιστικής γραμμής του δολοφόνου, μιας υπερασπιστικής γραμμής «ανήθικης» αλλά και καθρέπτης της στάσης του κρατικού μηχανισμού καταστολής και βαναυσότητας απέναντι στα γεγονότα, αποτελεί μια έξυπνη επιλογή: το «ποιόν» του κ. Κούγια, η τηλεοπτική του χάρη και απήχηση, το «ακαταλόγιστο» των πράξεων ενός ανθρώπινου όντος απεχθούς που μοιάζει να προέρχεται από το αμοραλιστικό σύμπαν της ταινίας του Gaspar Noeacute;, "Seul Contre Tous", καταφέρνει να αποπροσανατολίσει.
Η έλλειψη μετάνοιας του δολοφόνου όπως αυτή (δεν) εκφράστηκε στην κατάθεση του, αντιπροσωπεύει την σκοτεινότερη πλευρά της εξουσίας... Μιας εξουσίας που αρέσκεται να καταστέλλει (καμιά φορά κάνει και τα στραβά μάτια - το σπάσιμο των μικρομάγαζων του κέντρου ξυπνά τα πολεμικά αντανακλαστικά του τηλε-πλήθους) και να κραυγάζει προς όλες τις κατευθύνσεις: πίσω και σας «φάγαμε»...
Ο Άκης Γαβριηλίδης έγραψε (ίσως με μια διάθεση υπερβολής) πως: "οι μέρες αυτές είναι η μεγαλύτερη συνεισφορά της σύγχρονης Ελλάδας στον παγκόσμιο πολιτισμό, και η πρώτη φορά -ίσως η δεύτερη μετά το 1821, αλλά σε πολύ μεγαλύτερη γεωγραφική και πληθυσμιακή έκταση απ' ό, τι τότε - που τα βλέμματα όλου του κόσμου είναι στραμμένα προς την Ελλάδα, με θαυμασμό και ελπίδα..." Ξεχάστε όλα τα άλλα, τούτο είναι το πρώτιστο ζήτημα των ημερών, εδώ βρίσκεται η ουσία της εβδομάδας των ταραχών: κατοικούμε σε μια χώρα «ανύπαρκτη», σε μια χώρα σε λήθαργο, σε μια χώρα βαθιά διχασμένη.
Οι Times του Λονδίνου, σε μια όχι και τόσο επιτυχημένη «ιστορική» εξήγηση των εξεγερτικών τάσεων των Ελλήνων αναφέρουν: "it is this consciousness of having been once a great civilization that lingers in the public mind and erupts in paroxysms of frustration". Μια μεγάλη αλήθεια: η σύνδεση με το μεγαλοπρεπές παρελθόν «μας» αποτελεί διαχρονικό τόπο μιας ματαίωσης, μιας απογοήτευσης για το παρόν το οποίο βρίσκεται μονίμως σε αμφισβήτηση.
Αυτό από μόνο του δεν εξηγεί και πολλά, φυσικά. Η Ελλάδα βρίσκεται μονίμως σε ένα ψυχοφθόρο «δίλημμα». Οι Έλληνες είναι βαθιά διχασμένοι, προσπαθώντας χρόνια τώρα να επιλέξουν ανάμεσα στις δυνάμεις του «μοντέρνου» κόσμου και σε «παλαιές» πρακτικές, αντιλήψεις, κοσμοθεωρίες. Η «Δυτική» πλευρά της Ελληνικής πραγματικότητας, ίσως, να υπερέχει. Δεν αμφιβάλλει κανείς πως μοιραζόμαστε κοινά βιώματα (η παγκοσμιοποίηση των πολιτιστικών ανταλλαγών), ανησυχίες (στενά συνδεόμενες με επαγγελματική επιτυχία και την εκπλήρωση προσεκτικά δομημένων φιλοδοξιών), αδιέξοδα (κατάθλιψη), με το κομμάτι του ανεπτυγμένου δυτικού κόσμου.
Από την άλλη πλευρά, η πίστη στην Ορθοδοξία και o ενεργός ρόλος της εκκλησίας στην... απορρύθμιση της κοινωνικής ζωής, η σύσταση και λειτουργία του κράτους που προσομοιάζει σε χώρα του υπανάπτυκτου κόσμου (όποιος το αρνείται αυτό, εθελοτυφλεί) και η οποία συμπληρώνεται από ιδεοληψίες, συμπεριφορές και αντιλήψεις που βρίσκονται σε εμφανή αντίθεση με τις δομές και τύπους συμπεριφοράς Ευρωπαίων και λοιπών δυνάμεων ορθολογικής «προοδευτικότητας», συμπληρώνουν το άλλο μισό της Ελληνικής πραγματικότητας.
Μια κοινωνία συντηρητική όπου η κυρίαρχη δύναμη στην αριστερά είναι το φοβικό, υπερ-συντηρητικό, Κ.Κ.Ε., ένα κόμμα σε πλήρη δυσαρμονία με την πραγματικότητα που δυστυχώς εκφράζει μια σεβαστή μερίδα νεολαίας (βλ. Κ.Ν.Ε.). Μιας «νεολαίας» που βρίσκεται σε αρμονία με τους ταξικούς εχθρούς της ΔΑΠ όσον αφορά στην στενομυαλιά, την έλλειψη προτάσεων και, δεν είναι υπερβολή αυτό, μια κρυπτο-φασιστική νοοτροπία. Μια «νεολαία» που παρότι «βγαίνει» στους δρόμους, θα ήταν καλύτερο να μην το έκανε.
Στους κόλπους της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς όπως αυτή αντικατοπτρίζεται κυρίως στις φοιτητικές παρατάξεις και συλλογικότητες καθώς και στο χώρο των αντι-εξουσιαστών παρατηρείται μια κάποια άλλη μορφή (θεωρητικού) «συντηρητισμού»: ένας Λόγος αντι-καπιταλιστικός, περιχαρακωμένος στην σκληρή αλήθεια ενός καταπιεστικού συστήματος, ο οποίος διεκδικεί τα πάντα παίρνοντας ως αντάλλαγμα το απόλυτο μηδέν. Ο Σλοβένος θεωρητικός Slavoj Zizek σε πρόσφατο άρθρο του αναφέρει τα εξής:
"The lesson here is that the truly subversive thing is not to insist on "infinite" demands we know those in power cannot fulfill. Since they know that we know it, such an "infinitely demanding" attitude presents no problem for those in power: "So wonderful that, with your critical demands, you remind us what kind of world we would all like to live in. Unfortunately, we live in the real world, where we have to make do with what is possible" The thing to do is, on the contrary, to bombard those in power with strategically well-selected, precise, finite demands, which can't be met with the same excuse".
Οι καιροί είναι περίεργοι, η αριστερά δεν είναι σε θέση να διαχειριστεί προς όφελος της, την υπάρχουσα κοινωνική κρίση. Η αριστερά είναι πολυδιασπασμένη, απενεργοποιημένη, βρίσκεται σε χειμερία νάρκη. Ο Μάης του '68 και τα όνειρα μιας συλλογικής δράσης είναι παρελθόν, χωρίς αυτό φυσικά να αποτελεί καταδίκη για τις όποιες προσπάθειες εξέγερσης και κριτικής εναντίωσης απέναντι στην όποια μορφή εξουσίας.
Ούτως ή άλλως, η εξέγερση των Αθηνών δε έχει και πολλά κοινά με τον Μάη του '68, μήτε και με την κόλαση στα προάστια των Παρισίων, το 2005. Η φλεγόμενη Αθήνα ίσως να είναι η πρεμιέρα στο θέατρο νέων αγώνων και ας είναι στην ουσία μια ακόμα σελίδα στην ιστορία της αντίστασης. Η «τοπικότητα» της εξέγερσης ή η παγκοσμιοποίηση του «φαινομένου», μένει να αποκαλυφθεί οσονούπω...
